İdrar kaçırma için ne yapmalıyız? Erken dönemde idrar kaçırmayı engelleme

Günlük hayatı olumsuz etkileyen ve etrafımızda gün geçtikçe daha çok rastladığımız idrar kaçırma hadiseleri bayanlarda erkeklere oranla yaygındır. Bu durumun ileri yaşta bireylerde görüldüğü düşünülse de her yaştan bayanda rastlanabilir. Dr. Seçil Günay Avcı, idrar kaçırma durumu ortaya çıkmadan engellenebilecek usullerden bahseden bir köşe yazısı hazırladı.

İdrar kaçırma, idrar yapmayı düşünmediğiniz yahut planlamadığınız bir anda idrarın denetim dışı kaçmasıdır. Öksürünce, hapşırınca, spor yaparken üzere basınç artışları ile olduğu üzere, ani bir idrar hissi ile gelen kaçırmalar biçiminde de görülür. İdrar kaçırma idrarı depolayan mesane-idrar torbasının bir çeşit işlev bozukluğudur. Ülkemizde yapılan bir çalışmada üniversitede okuyan genç kızlar ortasında idrar kaçırmanın görülme sıklığı neredeyse %20 olarak belirlenmiştir. Bu durum yaklaşık her 5 üniversite öğrencisinden birinde idrar kaçırma olduğunu ortaya çıkarmıştır. Şimdi doğum yapmamış, menopoza girmemiş, 18-28 yaş grubunda idrar kaçırmanın varlığını ortaya koyan bu çalışma bize erken yaşta önlem almak gerektiğini göstermiştir.

Dr. Seçil Günay Avcı, Yasemin.com okurlarına özel idrar kaçırmamak için dikkat etmemiz gereken 10 durumu özetleyen bir yazı hazırladı:

Dr. Seçil Günay Avcı

– Çocukluktan itibaren sistemli spor alışkanlığı ile beden duruşuna dikkat etmek ve önemsemek.  Bilgisayar kullanımı, masa başı işler omurga hasarını boyun seviyesinden başlayarak artırmaktadır. Nizamlı spor yapanlarda omurga kaslarının güçlü olması, duruş problemlerinin olmaması mesaneye giden sonların erken periyotta omurga basısında kalmasını pürüzler. Çocuklarımızın oturma ve dinlenme konumlarındaki yanılgılı duruşlarının farkında olup yanlışsız duruş alışkanlığı kazandırmaya çalışalım. 

– Anne karnından obezite ile gayret etmek. Gebeliklerinde çok kilo almış annelerin çocuklarında şeker, tansiyon, sirkülasyon bozukluğu, varis, kollajen hasarı daha fazladır. Bu çocuklar anne karnından başlayan hasarlarla yaş alırlar. 15 yaşında dizleri çatlamış kızlar yahut 12 yaşında göğsü çıkmış erkek çocuklar üzere çocuklar için pelvik taban hasarı da değerlendirilmelidir. Gebelikte sorun yaşamamak için hamile kalmadan önlem almak koşuldur.  

– Şeker hastalığı belirtilerini bilmek. Kan şekeri takibi yapmak. Çok zayıf olup kas erimesiyle giden ketoasidozlar da şeker hastalığının bir göstergesi olabilir. Karın bölgesi yağlanması ile uğraş etmek, insülin direncini kırmak değerlidir. Şeker hastalığı başlamadan çok yıllar evvel belirtiler verir. Çok su içmek,  çok yemek yemek, çok idrar yapmak şekerin belirtilerinin başlıcalarıdır. İdrar yolu iltihapları ve bozulmuş mesane işlevleri ile sıklıkla bir arada olup, şeker hastalarında idrar kaçırma sık lisana getirilen bir şikayettir.

İdrar kaçırma kişinin hayat konforunu bozar, toplumsal ve ruhsal problemlere yol açabilir.

-Sürekli oturulan mesailerde 45 dakikada bir 5 dakika hareket etmek yahut yürümek pelvik tabanın gün içinde dolanımını düzenlemeye yardımcı olur. Sarkmalar başlamadan evvel yürüyüş yapmak sarkma, fıtık üzere meseleler varsa direnç antrenmanları ile desteklemek. 

– Mesane eğitimi yapmak. Her idrar hissinde tuvalete gitmemek, ertelemeyi denemek işe fayda.  İdrar alışkanlıkları mesane eğitimi le düzeltilebilir.  Birinci idrar hissi 100-150cc’lik idrarla gelir lakin mesane kapasitesi neredeyse bu ölçünün 10 katıdır. Bilinenin bilakis idrar biriktirmek yahut tutmak berbat bir alışkanlık değildir. İdrar tutulduğu için böbreklerinize idrar geri kaçışı olmaz. 

Fazla doğum yapmış bayanlarda, menopozdan ya da sıkıntı doğumlardan sonra bayanlarda idrar kaçırma sorunu yaşanabilir.

– Dar pantolonlar, sıkı kıyafetler, gün içinde konutta taytlarla dolaşmak pelvik taban sirkülasyonunu bozar. İşeme, barsak faaliyetleri olan dışkı ve gaz çıkarma ve üreme organlarının taşınması pelvik tabana bağlıdır. Pelvik taban hasar gördüğünde yalnızca bayanda değil erkekte de prostat sıkıntıları, işeme zahmetleri ile ortaya çıkabilir. 

 Sigara içmek sarkmayı ve idrar kaçırmayı arttırır.  Sigara damar yapısını bozarak, varislere katkı sağlar. Dolanımı bozarak sarkmaları hızlandırır. 

–  Kabız olmak idrar kaçırmaya yer hazırlar. Dışkılama sabah ve akşam olmak kaydıyla nizamlı olmalıdır. Dışkılama zahmetleri, ıkınmak pelvik tabanı bozar. 

İdrar kaçırma sorununuz varsa bir üroloji doktoru ile görüşmeniz çok değerlidir.

 Kollajen yapı bozuklukları idrar kaçırmaya yer hazırlar. Ailesinde varis, fıtık üzere kollajen yapı bozukluğu olanlarda bedenin taşıyıcı elemanlarının ana proteini olan kollajenin üretiminde genetik taşınan bir sorun olabilir. Bu bayanlarda şimdi hamile kalmadan rahim, vajina sarkmaları görülebilir. 

 Bacak bacak üstüne atmak pelvik tabana ziyan verir. Bilhassa öğrenciler ortasında yaygın görülen ders saatleri boyunca bacak bacak üstüne atma alışkanlığı pelvik tabanın deveranını bozarak, kanlanmayı azaltır ve sarkmaları hızlandırır. Konut içinde yahut ders ortalarında yer minderi üslubunda dinlenme alanlarında bağdaş kurma usulünde bacakları birbirinden ayırarak oturmaya çalışmak pelvik taban için bacak bacak üstüne atmaktan daha sağlıklıdır. 

Hastada çok kilo varsa uygun diyet ve antrenman programı ile zayıflaması sağlanır.

– İdrar kaçırmak, hayat kalitesini bozarak ruh sıhhatini etkileyebilen, toplumsal ömrü kısıtlayabilen bir durumdur. Tedbir alarak oluşmasını engellemek, esirgeyici hekimliğe gönül veren bir doktor olarak en temel sorumluluğumuzdur.

 Dr. Seçil Günay Avcı
Haliç Üniversitesi Öğr. Üyesi